سئوال ویژه

تلفنهای مهم

تماس با ما

تیم ها

معرفی داوران

ابلاغ داوران

>> نکات علمی و پزشکی - سلامت دهان و دندان <<

دهان اولين قسمت دستگاه گوارش است كه از لب ها شروع و به حلق منتهي مي گردد. در دهان دو فك وجود دارد.
       فك بالا ثابت است و حركت نمي كند. ولي فك پائين حركت دارد و عمل باز و بسته شدن دهان را انجام مي دهد. در داخل استخوان هر فك حفراتي وجود دارد كه ريشه دندانها در آن قرار مي گيرد.
در اين حفرات دندانها بوسيله الياف دور دندان به استخوان فك متصل مي شوند. روي آرواره ها و دور دندان را لثه مي پوشاند.
       به آرواره لثه و الياف نگهدارنده دور دندان بافت نگهدارنده دندان گفته مي شود.
دهان انسان در اعمال زيادي نظير حرف زدن خنديدن. چشيدن . گاز گرفتن. جويدن و بلعيدن غذا شركت دارد.
اولين قدم در راه گوارش غذا. خرد كرد و جويدن مواد غذايي است كه توسط دندانها صورت مي گيرد . هركدام از دندانها با شكل خاص
خود به عمل جويدن كمك كي كنند

دندانهاي پيشين براي بريدن . دندانهاي نيش براي پاره كردن و دندانهاي آسيا براي خرد كردن لقمه شكل گرفته اند.

هر انسان در زندگي خود. دو سري دندان ( دندانهاي شيري و دندانهاي دايمي ) و سه دوره دنداني ( شيري. مخلوط و دايمي) ‌دارد. از حدود 6 ماهگي كه اولين دندان شيري در دهان نوزاد رويش ميابد . تا سن 6 سالگي كه اولين دندان دايمي در دهان مي رويد را دوره دنداني شيري مي گويند. در اين دوران فقط دندان شيري در دهان وجود دارد.
از 6 تا 12 سالگي به تدريج دندانهاي شيري جاي خود را به دندانهاي دايمي مي دهند. اين زمان را دوره دندانهاي مخلوط مي گويند.

در حدود 12 سالگي كه هيچ دندان شيري در دهان وجود ندارد و فقط دندانهاي دايمي در دهان هستند. تا پايان عمر را دوره دنداني دايمي مي نامند.

دندانهاي شيري معمولا از شش ماهگي شروع به رويش مي نمايند و تا سن دو و نيم سالگي تكميل مي شوند.
        البته زودتر در آمدن و يا تاخير در رويش به مدت چند ماه طبيعي است. ولي اگر اين تاخير بيش از 9 ماه گردد بايد به دندانپزشك مراجعه نمود.
       تعداد دندانهاي شيري 20 عدد است يعني كودك در هر فك ده دندان دارد و اين ده دندان در دو نيمه راست و چپ به صورت قرينه قرار دارد.
اسم اين پنج دندان از خط وسط به طرف عقب عبارتند از :‌دندان پيش مياني. كه بطور قراردادي با حرف A نشان داده مي شود
     

 دندان پيش طرفي و يا B .
      دندان نيش يا C‌.
      دندان آسياي اول يا D.
      دندان آسياي دوم يا E.

تعداد و نوع دندانها در فك بالا و پائين يكسان است. در هر فك نيز تعداد و نوع دندانهاي نيمه راست و چپ مشابه هستند.
بنابراين در دهان 4 نيمه فك داريم.

     نيمه چپ فك بالا            نيمه راست فك بالا
           نيمه چپ فك پائين            نيمه راست فك پائين

براي اسم بردن هر دندان بايد جاي آن را در فك مشخص كرد براي اين كار از شكل زير استفاده مي شود. اين شكل . فك و دندانهاي شخصي كه در روبروي ما ايستاده است. را نشان مي دهد.

مي توان شكل فوق را خلاصه كرد و فقط علامت دندانهاي مورد نظر را نوشت :

دندانهاي شيري علاوه بر وظايف معمولي يك دندان ( جويدن. تكلم حفظ شكل و زيبايي چهره ) وظيفه ديگري نيز دارند. در واقع دندانهاي شيري نسبت به دندانهاي دايمي وظيفه و نقش مهمي را به عهده دارند. حفظ فضاهاي لازم براي رويش دندانهاي دايمي. وظيفه دندانهاي شيري است.
رويش صحيح دندانهاي دايمي ارتباط نزديكي با حفظ دندانهاي شيري تا سن طبيعي افتادن آنها دارد. بطوريكه هرگاه دندانهاي شيري زودتر از زمان طبيعي كشيده شوند. يا آنكه بيشتر از مدت زمان لازم در دهان باقي بمانند. ممكن است رويش دندانهاي دايمي زيرين دچار اشكال شود.
       به عنوان مثال دندانهاي D و E بايستي تا سن 12-10 سالگي بطور سالم در دهان باقي بمانند. سپس با لق شدن آنها دندانهاي دايمي به جاي آنها رويش يابند . اگر اين دندانها زودتر از موقع از دست بروند . دندانهاي مجاور به سمت محل خالي دندان كشيده شده حركت كرده فضاي موجود را تنگ تر مي نمايند. لذا رويش دندان دايمي دچار مشكل مي شود.
       متاسفانه بسياري از پدر و مادرها فكر مي كنند كه زود خراب شدن دندانهاي شيري و كشيدن آنها مهم نيست ‌چرا كه دندانهاي دايمي به جاي انها خواهند روييد. به اين ترتيب با عدم مراقبت كافي باعث پوسيدگي زود رس و از دست رفتن آنها مي شوند. كه نتيجه آن رويش نابجا و يا عدم رويش دندانهاي دايمي زيرين است

از حدود سن 6 سالگي بتدريج دندانهاي دايمي شروع به رويش مي كنند. در داخل استخوان فك هر كودك در زير دندانهاي شيري جوانه دندان هاي دايمي وجود دارد.

   با بزرگ شدن كودك . جوانه دندانهاي دايمي نيز رشد پيدا كرده و بتدريج شروع به حركت مي كند. همراه با حركت جوانه دندانهاي دايمي وجود دارد .
       با بزرگ شدن كودك . جوانه دندانهاي دايمي نيز رشد پيدا كرده و بتدريج شروع به حركت مي كند. همراه با حركت جوانه دندانهاي دايمي ريشه دندانهاي شيري تحليل مي رود . زماني كه ريشه دندان شيري از بين مي رود . دندان لق شده و دندانه دايمي به جاي آن در مي آيد.
       به دندانهاي دايمي كه جايگزين دندانهاي شيري مي شوند دندانهاي دايمي جانشين گويند. يعني 20 عدد از دندانهاي دايمي كه به جاي 20 عدد دندان شيري در مي آيند. دندانهاي دايمي جانشين نام دارد ( دندانهاي 1 تا 5 دايمي). بقيه دندانهاي دايمي كه رويش آنها ارتباطي به افتادن دندان شيري ندارد را دندان دايمي غير جانشين مي نامند. ( دندانهاي 6و7و8).

معمولا اولين دندان دايمي كه رويش مي كند، دندان آسياي بزرگ اول يا دندان شماره 6 است و چون اين دندان در حدود 6 سالگي در مي آيد، دندان 6 سالگي نام دارد. محل اين دندان در پشت دندان آسياي دوم شيري است و بدون اينكه دندان شيري بيفتد، اين دندان رويش مي كند. به عبارت ديگر اولين دندان دايمي غير جانشين كه در پشت دندانهاي شيري رويش مي كند، دندان 6 سالگي است. به دليل اينكه رويش اين دندان، با افتادن دندان شيري همراه نيست، بسياري از والدين فكر مي كنند كه اين دندان هم شيري است و با اطمينان اين كه اگر دندان شيري بيفتد، دندان ديگري بجاي آن مي رويد، كوششي براي تمييز نگهداشتن آن نمي نمايند به اين تريتب دندان 6 سالگي بايد تا آخر عمر در دهان باقي بماند، خيلي زود پوسيده شده و ازبين مي رود. در ابتداي رويش، دندانها استعداد بيشتري براي پوسيدگي دارند و بايستي در تمييز نگه داشتن آنها دقت بيشتري كرد. بي توجهي به دندان 6 سالگي باعث پوسيدگي شديد آن و در موارد زيادي منجر به از دست رفتن اين دندان مي شود. دندان در 6 سالگي، الگوي رويش ساير دندانهاي دائمي است و رويش صحيح و مرتب بقيه دندانها به وجود دندان 6 سالگي بستگي دارد.

تعداد دندانهاي دايمي 32 عدد است. تعداد 28 عدد از آنها در سن 6 تا 12 سالگي رويش مي كند. دندانهاي عقل معمولا از 17 سالگي به بعد در مي آيند.
تعداد دندانهاي دايمي در هر نيمه فك 8 عدد است كه به ترتيب از خط وسط بطرف عقب عبارتست از :
دندان پيش مياني. كه بطور قراردادي با شماره 1 نشان داده مي شود.
دندان پيش طرفي يا شماره 2.
دندان نيش يا شماره 3.
دندان آسياي كوچك اول يا شماره 4.

دندان آسياي كوچك دوم يا شماره 5.
دندان آسياي بزرگ اول يا شماره 6 يا دندان 6 سالگي .
دندان آسياي بزرگ يا شماره 7.
دندان آسياي بزرگ سوم يا شماره 8 يا دندان عقل.
براي نامگذاري اين دندانها همانند دندانهاي شيري علامت اختصاري به كار مي رود ولي در اين حالت از شماره دندانها استفاده مي شود.
دندانهاي دايمي براي داشتن تغذيه سالم. تكلم صحيح و حفظ زيبايي چهره بكار مي روند و همانند بقيه اعضاي بدن براي تمام عمر پيش بيني شده اند. لذا مراقبت و نگهداري آنها از ابتداي رويش ضروري است.

در دهان يك انسان بالغ 32 دندان وجود دارد، چهار عدد از آنها كه بعد از بقيه دندانها در آخر قوس‌هاي دنداني رويش مي‌يابند دندانهاي عقل ناميده مي‌شوند. سن تقريبي شروع تشكيل آنها در استخوان فك 10-9 سالگي بوده، تاج در 14 سالگي كامل شده و در سالهاي آخر دوره نوجواني شروع به رويش در داخل استخوان نموده و بعد از 16 سالگي در دهان ظاهر مي‌گردند. وجه تسميه اين دندان زمان رويش آنها به داخل حفره دهان است كه مصادف با بلوغ فكري است. در طي رشد و تكامل فكين معمولاً جا براي رويش اين دندانها فراهم مي‌گردد. دندان عقل اگر درست و بجا رويش يابد ، مثل بقيه دندانها مفيد و موثر در سيستم جونده بوده و عليرغم تصور غلط عاميانه در اين موارد نبايد كشيده شوند.

دندانهاي عقل نهفته كدامند؟
اگر فك متناسب با رويش دندان رشد كافي نداشته باشد و يا به عبارت ديگر با رشد فك جا براي رويش اين دندان فراهم نگردد و يا جهت و مسير رويش آنها غير عادي باشد، قادر به رويش نبوده و در استخوان نهفته باقي مي‌مانند.

تشخيص دندان نهفته در فك چگونه است؟
دندانپزشكان با معاينه داخل دهان و با كمك راديوگرافي وجود دندانهاي عقل نهفته را تشخيص مي‌دهند.

دندان عقل نهفته اگر درآورده نشود چه عوارضي دارد؟
دندانهاي نهفته مشكلات عديده‌اي را مي‌توانند در آينده ايجاد نمايند:
1 - عفونت لثه؛ لثه پوشاننده دندان نهفته‌اي كه تعدادي از آن به محيط دهان باز شده بطور مكرر دچار عفونت و التهاب شده و دردناك مي‌گردد.
2 - عفونت استخوان
3 - آبسه و سلوليت؛ اگر عفونت لثه درمان نشود به استخوان رسيده و باعث تخريب دندان و استخوان مي‌گردد. اگر عفونت از استخوان بگذرد و به بافتهاي نرم گونه، گردن، حلق و زير زبان سرايت كند ايجاد آبسه و يا تورم منتشر بافت نرم را كه سلوليت ناميده مي‌شود مي‌كند كه توام با درد، تب، تورم ، قرمزي و مشكل در بازكردن دهان خواهد بود.
4 - صدمه به دندان مجاور؛ دندان نهفته با فشار بر ريشه دندان مجاور ممكن است باعث تحليل ريشه آن شود.
5 - ايجاد كيست؛ كيسه نازكي تاج دندان رويش نيافته را در استخوان فك در برگرفته است كه بعد از رويش دندان به داخل حفره دهان از بين مي رود. اگر دندان رويش نيابد ممكن است بزرگ شده و تبديل به كيست گردد. كيست‌ها تدريجاً بزرگ شده و سبب تخريب و تضعيف استخوان و مشكلات بعدي مي‌گردند.
6 - درد؛ يك دندان عقل نهفته مي‌تواند ايجاد دردهاي با علت نا مشخص و منتشر به نواحي سر و گردن نمايد.
7 - حركت دنداني؛ اعتقادي وجود دارد كه ممكن است فشار ناشي از اين دندانها سبب بي نظمي در رديف دندانها شود كه از نظر علمي ثابت شده نمي‌باشد.

دندانهاي عقل نهفته را چه بايد كرد؟
اگر دندانپزشك تشخيص دهد كه دنداني قادر به رويش نمي‌باشد، بايد آن را كشيد.

زمان مناسب درآوردن آنها چه موقع مي‌باشد؟
اين دندانها تا جايي كه قادر به رويش باشند، بطرف سطح حركت مي‌كنند و معمولاً در سطح پشتي دندانهاي آسياي بزرگ دوم گير مي‌افتند و جلوتر نمي‌روند. اين حالت معمولاً در سنين 16 تا 17 سالگي اتفاق افتاده و بهترين زمان براي درآوردن آنهاست. در اين سن به دليل وجود كيسه رويشي بزرگي كه تاج دندان را در بر گرفته و همچنين به اين علت كه ريشه دندان هنوز رشد نكرده و كوتاه مي باشد، كشيدن آنها را آسان مي‌كند، ضمن اينكه از بروز عوارض فوق‌الذكر و عوارض حين جراحي نيز پيشگيري مي‌شود. بيحسي موقت؛ در بعضي افراد ريشه‌هاي كامل شده، مجاور كانال عصبي بوده و كشيدن دندان ممكن است باعث بيحسي كوتاه مدت و گاهاً طولاني بشود. سينوزيت؛ سينوس فك بالا يك حفره بزرگ و طبيعي است. بر اثر شكل‌گيري و طويل شدن ريشه دندان عقل بالا، ممكن است مجاورت ريشه با سينوس خيلي نزديك شده و در حين كشيدن حفره سينوس باز شده و يا عفوني گردد.

درآوردن ديرتر دندانهاي عقل تا سنين بالاتر و سالمندي چه مشكلاتي دارد؟
موكول نمودن درآوردن دندانهاي عقل به سنين سالمندي ممكن است مشكلات ذيل را به همراه داشته باشد:
- با افزايش سن ريشه‌ها قطورتر شده و ممكن است كشيدن دندان را سخت‌تر كند.
- التيام ضعيف تر بعد از كشيدن دندان
- پوسيدگي دندانهاي مجاور
- احتمال فك جوش شدن دندان
- احتمال شكسته شدن استخوان در افراد پير در حين جراحي و درآوردن دندان
- كاهش تحمل بيمار به دليل شرايط سني و درمانهاي پزشكي از قبيل مصرف داروهاي قلبي، ريوي و...

سفيد كردن دندانهاي زنده

     بسياري از مردم از بدرنگي دندانهايشان رنج مي برند و بسياري نيز مايلند كه دندانهاي سفيدتري داشته باشند. رنگ دندان متناسب با رنگ پوست مي باشد. دندانهاي سياهپوستان بسيار سفيد بنظر مي آيند كه در واقع اينطور نيست و زمينه تيره و سياه پوست آنها ايجاد خطاي ديد نموده و باعث مي شود كه دندانهايشان سفيدتر ديده شوند. معذالك بسياري از مردم دندانهاي تيره تري دارند كه با رنگ پوستشان متناسب نمي باشد و ممكن است اين تيرگي ژني بوده و يا بطور اكتسابي بوجود آمده باشد. عوامل متعددي در بروز بدرنگي دندان موثرند. با پيشرفت سن رنگ دندانها تيره تر مي گردد. مصرف بعضي از داروها مثل تتراسايكلين ها در زمان حاملگي و در كودكي رنگ دندانها را تغيير مي دهد، زيرا كه اين داروها تمايل به تركيب با انساج سخت بدن دارد. مصرف دخانيات و مواد غذايي رنگي باعث تغيير رنگ خارجي دندان مي گردد. بيماريهايي مثل اريتروبلاستوز، هماتوپورفيريا و آلكاپتونوري از عوامل بدرنگي دندان مي باشند. مسموميت با فلورايد (فلوروزيس) و برخي از اختلالات و نواقص تكاملي و اكتسابي در مينا و عاج نيز در تغيير رنگ دندان مؤثرند. از ديگر موارد تغيير دهنده رنگ دندانها مي توان از ضربه به دندان و خونريزي داخلي آن و برخي از معالجه عصب ها نام برد.

از چه موادي براي سفيد كردن دندان زنده استفاده مي شود؟
     بطور معمول از دو ماده هيدروژن پراكسايد(آب اكسيژنه) و كاربامايدپراكسايد استفاده مي شود كه بصورت ژل تهيه شده و در سرنگ هايي پلاستيكي به بازار عرضه ميشوند.

آيا براي استفاده از اين مواد به وسايل خاصي احتياج هست؟
     بله، دندانپزشك از دندانها قالب گيري بعمل آورده و يك قاشقك نرم از جنس پلاستيك هاي نرم و شفاف كه دندانها را در بر مي گيرد مي سازد. ماده سفيدكننده فقط بر روي سطوح و دندانهايي در قاشقك ماليده مي شود كه در معرض ديد بوده و احتياج به سفيدتر شدن دارند.

چه مراقبت هايي در طول درمان لازم است؟
     هركارخانه سازنده اي بروشور حاوي اطلاعات و دستورات را ضميمه كرده است. مراقبت هايي كه عموميت داشته و بيماران بايد رعايت كنند عبارتند از:
1 - از قاشقك سفيد كننده براي هر دو فك همزمان استفاده نشود، چونكه اين عمل براي بيمار مزاحمت ايجاد نموده و بهتر است نيز بيمار دندانهاي يك فك را در ابتدا سفيد نموده و مؤثر بودن آن را در قياس با دندانهاي فك مقابل مشاهده كند.
2 - از ژل سفيد كننده فقط براي سطوح بيروني و يا دندانهايي كه در صحبت كردن و يا خنديدن به چشم مي آيند استفاده شود.
3 - از مقدار تجويز شده تجاوز نشود و اينطور نيست كه با مصرف بيشتر، دندانها بيشتر و يا زودتر سفيد شوند.
4 - در مواقعي كه قاشقك حاوي ژل سفيدكننده در دهان قرار دارد از مصرف مايعات و يا غذاها خودداري شود.
5 - زمان تجويز شده، دقيقاً رعايت شود.
6 - از فشردن قاشقك حاوي ژل با فشار دندانهاي فك مقابل و يا با دست اجتناب شود.
7 - در طول دوره درمان از خوردن و آشاميدن مواد غذايي رنگي مثل قهوه، چاي، انواع كولاها، سبزي و انواع سس هاي رنگي امتناع شود.
8 - سيگار نكشيد و از خوردن و آشاميدن ميوه هاي ترش و اسيدي مثل مركبات و تنقلاتي مثل لواشك، تمرهندي، قره قوروت و ... خودداري شود.
9 - از همه مهمتر قبل از استفاده دندانها را بخوبي مسواك زده و با نخ نيز تميز نمائيد.

آيا استفاده از مواد سفيد كننده دندان ضرر دارد؟
     دو ماده اي كه بطور رايج استفاده مي شوندموادي هستند كه سالهاست به عنوان دهانشويه استفاده شده و مورد تأئيد جوامع دندانپزشكي مي باشند. ولي مصرف آنها، گاهاً ممكن است عوارضي چون حساسيت به دارو و يا حساس شدن دندانها را بدنبال داشته باشد. در مورد حساسيت به دارو مصرف آن به كلي قطع مي گردد ولي در صورت حساس شدن دندان، بايد اطلاع داشت كه اين حساس شدن گذرا بوده و با تمهيداتي كه دندانپزشك بكار مي برد، برطرف مي گردد. معمولاً يكي دو روز فاصله انداختن بين جلسات استفاده، حساسيت دندان را بهبود مي بخشد.

مواد سفيدكننده در چه تغيير رنگهايي تجويز مي گردد؟
     برخي از ضايعات و نواقص دنداني مثل بد ساخته شدن مينا و عاج به آن جواب نداده و نياز به درمانهاي تكميلي مثل لامينيت دارند. دندانهايي كه بسيار حساس مي باشند نيز كانديد خوبي نمي باشند و در زنان باردار و شيرده نيز توصيه نمي گردند. از نظر نوع رنگ دندانهايي كه رنگشان در گزوه زرد و نارنجي و قهوه اي است، به درمان بهتر پاسخ داده و دندانهايي كه رنگ زمينه اي آنها خاكستري يا آبي است در برابر درمان مقاومت داشته و نياز به درمانهاي تكميلي مثل لامينيت و روكش هاي چيني دارند.

آيا استفاده از مواد سفيدكننده بدون تجويز پزشك مجاز است؟
     استفاده از اين مواد بدون نظر و تجويز دندانپزشك توصيه نمي گردد و تركيب شيميايي و درصد مواد متشكله فعال آنها متفاوت است و براي هر بيماري نحوه مصرف و مقدار مواد مورد نياز فرق مي كند.

قبل از درمان چه مواردي بايد رعايت شود؟
     دندانپزشك با معاينه دندانها پركردگي هايي را كه ترك و نشتي دارند شناسايي و مجدداً ترميم مي نمايد. ضمناً دندانهاي پوسيده نيز بايد ترميم شوند. اگر قرار است ترميمي زيبايي و يا روكش چيني و همرنگ با دندان صورت گيرد، اين درمانها در جهت هماهنگي رنگ آنها با دندانهاي ديگر به بعد از درمان سفيد كردن موكول شوند.

چه مدت طول مي كشد تا دندانها سفيدتر شوند؟
     مدت درمان بستگي به چند عامل دارد:
- رنگ زمينه اي دندان و ميزان تيرگي آن
- همكاري بيمار و زمان استفاده
- نسبت و درصد ماده فعال ژل سفيدكننده

بوي بد دهان

بسياري از افراد از بوي بد دهان رنج برده و از نظر روحي و اجتماعي داراي مشكلاتي مي‌باشند. عوامل متعددي در ايجاد بوي بد دهان نقش دارند كه به علت كثرت اين عوامل پيدا كردن علت واقعي بوي بد دهان مشكل و گاهاً غير عملي مي‌باشد.

علت بوي بد دهان يا خارج دهاني و يا داخل دهاني.

عمده‌ترين علل غيردهاني عبارتند از:
- بيماريهاي دستگاه تنفسي شامل: بيماريهاي سينوس ـ مخاط بيني، ناي و ريه‌ها.
- بيماريهاي دستگاه گوارش، گرسنگي و معده خالي و بوي ناشي از خوراكي‌ها، داروها و مشروبات.
- اختلالات غدد مترشحه داخلي در مواقع حاملگي، قاعدگي، يائسگي، بلوغ و ديابت.
- مسموميت ها و كمبود بعضي از ويتامين‌ها.
- سن و جنس.

بوي دهان در نوزادان معمولاً مطبوع بوده و با درآمدن دندانها و استفاده از مواد غذايي متنوع گاهاً نامطبوع مي‌گردد. با پيشرفت سن و بخصوص در هنگام پيري بوي دهان نامطبوع‌تر ميگردد كه شدت آن در زنان بيشتر است. در هنگام گرسنگي و خالي ماندن معده، گازهاي بد بوي روده از دهان متصاعد شده و باعث بوي بدي مي‌گردد كه با شستن دهان از بين نمي‌رود. همچنين نوع ميكروبهايي كه در معده بطور طبيعي وجود دارند در ايجاد بو، مؤثرند. در بيماري ديابت بوي استن از دهان استشمام مي‌گردد. در مواقع بالا رفتن اسيد اوريك و اورمي نيز بوي بد احساس مي‌گردد. به علت افسردگي عوامل ايجاد كننده بوي بد دهان بطور اختصار علل داخل دهاني آن توضيح داده مي‌شود. عدم رعايت بهداشت دهان باعث مي‌شودكه باقيمانده مواد غذايي بين دندانها گير كرده و بر اثر فعاليت ميكروبي تخمير و تجزيه شده و سبب بوي بد دهان گردد. در ايجاد گير غذايي علاوه بر عدم رعايت بهداشت دهان و وجود حفرات پوسيدگي، مرتب نبودن دندانها نيز نقش دارد. پوسيدگي اگر متوقف و يا معالجه نشود به پالپ دندان ( نسج نرم وسط دندان و در اصطلاح عاميانه عصب دندان) رسيده و باعث عفونت آنجا توسط ميكروبها شده و بوي بد و متعفني استشمام مي‌گردد. بين لبه آزاد لثه و دندان شياري به عمق 1-0/5 ميلي‌متر بنام شيار لثه‌اي وجود دارد. در مواقع ابتلا به بيماريهاي لثه (پيوره)عمق اين شيار زياد شده و به آن پاكت (Pocket) گفته مي‌شود. اين پاكت محل مناسبي براي رشد و فعاليت ميكروبي بوده و ايجاد چرك و بوي بد مي‌كند. جرم دنداني به علت خلل و فرجي كه دارد نيز، محل مناسبي براي تجمع و فعاليت ميكروبي بوده و ممكن است بوي بد دهان را باعث شود و يا تشديد نمايد. نوع ميكروبهايي كه بطور طبيعي در حفره دهان زندگي مي‌كنند و همچنين كاهش ترشح بزاق و غليظ بودن آن در ايجاد بوي بد دهان ممكن است دخيل باشند. ترميم‌ها و پروتزهاي قديمي و غلط نيز به علت گير غذايي مي‌توانند ايجاد بوي نامطبوع نمايند. علاوه بر عفونت‌هاي دندان و مخاط دهان عفونتهاي لوزه در ايجاد بوي بد دهان نقش دارند. درمان بوي بد دهان شناسائي عامل بوجود آورنده و حذف آن مي‌باشد. در دندانپزشكي رعايت موارد بهداشت دهان و دندان و حذف عامل ايجاد كننده بسيار مورد توجه مي‌باشد.

     هرچه شما مي خوريد، برهواي بازدم شما تأثير مي گذارد. غذاهاي خاصي مثل سير و پياز باعث بوي بد مشخصي در تنفس شخص مي شود. وقتي غذا جذب سيستم گردش خون گرديد، به ريه ها منتقل مي شود، جايي كه دفع تنفسي انجام مي شود. مسواك زدن - نخ كشيدن و استفاده از دهانشويه فقط بطور موقت بو را از بين مي برد. بوها تا خذف كامل غذا از بدن وجود دارند. افراد تحت رژيم هاي غذايي ممكن است به دليل دفعات كمتر تغذيه دچار بوي بد دهان شوند. اگر شما بطور روزانه مسواك و نخ دندان استفاده نمي كنيد، ذرات غذايي باقيمانده در دهان باعث تجمع باكتريها شده و موجب بوي بد دهان مي شود. غذايي كه بين دندانها، روي زبان يا اطراف لثه جمع مي شود، فاسد شده و بوي بدي از خود به جا مي گذارد. دندانهاي مصنوعي كه بخوبي تميز نشده باشند نيز به دليل تجمع ذرات غذا و باكتريها ايجاد بوي نامطبوع مي نمايند. يكي از علائم هشدار دهنده بيماري پريودنتال(لثه) بوي بد دهان بطور مداوم و يا احساس مزه بد در دهان مي باشد. بيماري پريودنتال توسط پلاك دنداني ايجاد ميشود.پلاك دنداني لايه بيرنگ چسبنده اي است كه باكتريها بطور مداوم روي دندانها تشكيل مي دهند. باكتريها، سمومي ايجاد مي كنند كه باعث تحريك لثه ها مي شود. در مرحله پيشرفته بيماري، لثه ها، استخوان و ساير ساختارهايي كه از دندانها حمايت مي كنند، آسيب مي بينند. با چك آپ و معاينات مرتب دندانپزشكي، دندانپزشك مي تواند سريعاً بيماري پريودنتال را تشخيص داده و درمان نمايد. بوي بد دهان بواسطة خشكي دهان(گزروستومي) نيز ايجاد ميشود كه حالتي است كه جريان بزاق در دهان كاهش يافته است. بزاق براي تميز كردن دهان و برداشت ذرات مولد بوي بد ضروري است.خشكي دهان به دلايل مختلفي ايجاد مي شود. مصرف بعضي داروها، مشكلات غدد بزاقي و تنفس مداوم از دهان. اگر شما از خشكي دهان رنج مي بريد، دندانپزشك ممكن است براي شما بزاق مصنوعي تجويز كند يا پيشنهاد كند كه از شكلاتهاي بدون قند استفاده كنيد و ميزان مايعات مصرفي تان را افزايش دهيد. محصولات تنباكو نيز باعث بوي بد دهان، رنگ گرفتن دندانها، كاهش قدرت چشايي و تحريك بافتهاي لثه، ميشود. مصرف كنندگان تنباكو اغلب از بيماري پريودنتال رنج مي برند و بيشتر از سايرين در معرض خطر سرطان دهان مي باشند. اگر شما تنباكو مصرف مي كنيد، از دندانپزشكتان بخواهيد كه براي ترك اين عادت به شما كمك كند.

     بوي بد دهان ممكن است نشانة يك اختلال پزشكي مثل يك عفونت موضعي در دستگاه تنفس(بيني، گلو، ريه و راههاي هوايي)، سينوزيت مزمن، ترشحات پشت بيني، برونشيت مزمن، ديابت، اختلالات دستگاه گوارش، بيماري كبد و يا كليه باشد. اگر از نظر دندانپزشكتان دهان شما سالم است، شما ممكن است براي تعيين علت بوي بد دهان به يك متخصص يا پزشك خانوادگي ارجاع داده شويد.

     حذف بيماري پريودنتال و حفظ و تأمين سلامت دهان به نحواحسن جهت كاهش بوي بد دهان ضروري است. به منظور معاينه و تميز كردن دندانها بطور حرفه اي، ملاقاتهاي مرتب با دندانپزشك داشته باشيد. اگر تصور مي كنيد كه دائماً دچار بوي بد دهان هستيد، ليستي از غذاها و داروهايي كه مصرف مي كنيد، تهيه نمائيد. بعضي داروه&#