|
برنج گياهي است يكسله كه
ارتفاع آن تا 1/5 متر ميرسد ودر مناطق گرم و مرطوب و پرآب مي رويد . ساقه آن راست و
برگهاي آن بزرگ و نوك تيز است . هر سنبلك برنج داراي دنباله كوتاه و يك گل درد .
ميوه آن بشكل خوشه اي متشكل از سنبلك ها درانتهاي ساقه قرار درد و يك دانه برنج در
آن است شلتوك مي نامند . برنج از غلات مهم است و تقريبا غذاي اصلي نصف مردم كره
زمين مي باشد و منشا برنج از آسيا است و در حدود 3000 سال قبل از ميلاد در هند و
چين زراعت مي شده است . برنج بعدا از آسيا به ژاپن ، سبلان و ديگر نقاط استوايي كره
زمين راه يافت و در قرت هفتم ميلادي مصريان نيز شروع به كشت آن كردند .
برنج انواع مختلف درد و
اين انواع را تا حدود 150 نوع مختلف تخمين مي زنند . نمونه هاي مرغوب آن در شمال و
جنوب ايران و نواحي گرمسير فارس و اصفهان كاشته مي شود .

بطور كلي دو نوع برنج وجود
دارد :
نوعي كه دانه آن دراز و
كشيده و باريك است كه بنام برنج صدري معروف است و ديگري كه دانه آن ريز و گرد مي
باشد و بنام برنج چيني يا ژاپني شهرت درد .
آن نوع برنجي كه ايرانيان
و مردم بيشتر كشورها مصرف مي كنند برنجي است كه شلتوك و پوسته خارجي آن گرفته شده
است . رنگ اصلي برنج وقتيكه در پوسته است قهوه اي است و بنام برنج قهوه اي
Brown Rice ناميده مي شود .
براي بدست آوردن برنج سفيد
،دانه هاي برنج را در دستگاههاي مخصوصي مي ريزند و اين دستگاهها پوسته خارجي برنج
را از آن جدا كرده و سپس با اصطكاك دادم برنج بدون پوسته با يكديگر غشاي خارجي آن
نيز از بين مي رود و برنج برنگ سفيد و شفاف بدست مي آيد كه عاري از ويتامين ب 1 است
و اشخاصي كه منحصرا از برنج تغذيه مي كنند و غذاي ديگري مصرف نمي كنند به بيماري
بري بري Beri-Beri دچار مي شوند .
بنابراين براي استفاده از
تمام ويتامين ها و موادمعدني برنج بهتر است كه از برنج قهو هاي كه غشاء خارجي آن
گرفته نشده است استفاده كرد ولي البته بايد توجه داشت كه هضم برنج قهو هاي كمي مشكل
تر از هضم برنج سفيد مي باشد .
يكيديگر از انواع برنج نوع
وحشي از آن است كه سياه رنگ و باريك تر و دراز تر از برنج صدري است . اين نوع برنج
هم داراي مواد معدني و ويتامين هاي بيشمار است ولي البته هضم آن كمي مشكل است وبهتر
است كه مخلوط با برنج سفيد بكار برده شود .
تركيبات شيميايي:
در برنج ماده اي بنام
اوريدين Oridine وجود دارد كه خاصيت ضد التهاب عصبي را
دراست . برنج از لحاظ موا غذايي بسيار غني است . البته همانطور كه گفته شد هنگانيكه
پوسته قهوه اي آنرا مي گيرند مقدري از ويتامين هاي خود را از دست مي دهد . در جدول
زير واد موجود در صد گرم برنج قهو ه اي و برنج سفيد با هم مقايسه شده است.
مواد
مواد در
صد گرم برنج قهو هاي در صد گرم برنج سفيد
انرژي
360
كالري 362 كالري
آب 12 گرم
12 گرم
پروتئين 7/5 گرم
6/6 گرم
نشاسته 76 گرم 80
گرم
كلسيم 32 ميلي گرم 25 ميلي
گرم
فسفر 220 ميلي گرم 95 ميلي
گرم
آهن 1/6 ميلي گرم 0/8
ميلي گرم
سديم 10 ميلي گرم 5 ميلي
گرم
پتاسيم 215 ميلي گرم 90 ميلي
گرم
ويتامين ب 1
0/35 ميلي گرم 0/06 ميلي گرم
ويتامين ب 2
0/05 ميلي گرم 0/03 ميلي گرم
ويتامين ب 3
4/8 ميلي گرم 1/5 ميلي گرم
همانطور كه ديده مي شود
مقدر ويتامني B1 در برنج سفيد شده يك ششم و ويتامين
B2 نصف و ويتامين B3 بمقدر يك سوم برنج قهو
ه اي يم باشد و مواد معدني آن بمقدر بسيار زيادي كاهش مي يابد .
پوست و يا شلتوك برنج كه
در مراحل كوبيدن از آن جدا مي شود سبوس برنج Rice Bran
ناميده مي شود كه آنهم منبع ويتامين ها و مواد معدني است .
در صد گرم سبوس برنج مواد
زير وجود دارد :
انرژي 275 كالري
آب 9/7 گرم
پروتئين 13/5 گرم
چربي 15/5 گرم
نشاسته
50 گرم
كلسيم 75 گرم
فسفر 1400 ميلي گرم
آهن 20 ميلي گرم
پتاسيم 1500 ميلي گرم
ويتامين ب
1 2/25 ميلي گرم
ويتامين ب 2
0/25 ميلي گرم
ويتامين ب 3
30 ميلي گرم
غشاي قهو ه اي رنگ برنج
نيز كه در اثر بهم سائيدن در دستگاههاي مخصوص و يا در موقع شستن زياد از برنج جدا
مي شود سرشار از ويتامين ها و مواد معدني و پروتئين است . جدول زير مقدر مواد موجود
در صد گرم اين غشاي قهو ه اي رنگ را نشان مي دهد .
كالري 265
آب 9/8
گرم
پروتئين 12 گرم
چربي 12/8 گرم
نشاسته 60 گرم
كلسيم 70 ميلي گرم
سفر 1100 ميلي
گرم
آهن 16
ميلي گرم
پتاسيم 715 ميلي
گرم
ويتامين ب 1 1/85 ميلي
گرم
ويتامين ب 2 0/18 ميلي
گرم
ويتامين ب 3 28 ميلي
گرم |