|
تا اوايل قرن
نوزدهم مفهوم غذاخوردن فقط پركردن شكم بود و احساس گرسنگي بشر را وادار ميكرد تا
آنچه را در دسترس خود ميديد بدون توجه به كميت و كيفيت آن مصرف كند.
شهرنشيني و تشكيل اجتماعات باعث ايجاد تغييرات زيادي در طرز تغذيه بشر شده است.
اولين اجتماعات و شهرها در بينالنهرين، آسياي باختري، مصر ويونان بوجود آمدند.
شهرنشينهاي اوليه كشاورزي و دامپروري را به خوبي ميدانستند و براي تغذيه خود از
محصولات متنوع استفاده ميكردند.ايران نخستين كشور جهان است كه انسان اوليه در آن
به كشاورزي و پرورش دام پرداخته است. (دو تن از متخصصين به نامهاي آرتور كيت و دكتر
ارنست هرتسفيلد در كتابي به نام صنايع ايران ثابت كردهاند كه كشاورزي و تمدن از
فلات ايران شروع شده است). در حفاريهايي كه در بعضي از نقاط ايران نظير شوشتر،
دامغان، تخت جمشيد و تپة سيلك كاشان به عمل آمده
نشان مي دهد که تاريخ کشاورزی در ايران متجاوز از 6000 هزار سال است
.
تاريخچة تغذيه در يونان نشان ميدهد كه مردم يونان باستان براي تغذيه اهميت زيادي
قائل بودند و اين جمله به آنان منسوب است كه : " برای تقويت
روح هرگز جسم را نبايد فراموش كرد و بايد مردم را با ورزش و غذاي مناسب تربيت كرد
." شواهد نشان ميدهد كه در زمانهاي قديم مردم يونان بيشتر از گياهان تغذيه
ميكردند و مصرف گوشت گوسفند، پرندگان، شكر، لبنيات و ماهي نيز در بين بعضي از
طبقات اجتماع معمول بوده است. همچنين روغن زيتون را بسيار دوست داشته و مصرف
ميكردهاند.
در روم قديم مردم كشاورزي ميكردند و از غلات، بقولات و ميوه و بعضي از انواع
سبزيها تغذيه ميكردند. غلات غذاي اصلي آنها را تشكيل ميداد و مصرف گوشت منحصر به
طبقة اشراف بود.
در دورانهاي بعد يعني پس از استقرار امپراطوري در روم وضع تغذية مردم تغيير كرد و
روميان بعد از فتوحات مختلف از تغذية مردم سرزمينهاي فتح شده تقليد كرده و در اين
راه جانب افراط ميپيمودند. البته اين طرز تغذيه مربوط به طبقات مرفه و اعيان بود
درحاليكه مردم عادي تغذية سادهاي داشتند. در اين زمان حتي كتب آشپزي نيز در روم
منتشر شده كه كتاب Deipnosphistae اثر Athenaeus در قرن دوم ميلادي چاپ شده و طرز
تهيه غذاهاي گوشتي، سبزيها و اطلاعات ديگري در آن شرح داده شده است.
در مورد رژيمهای غذايی آغاز پيدايش آن به لوحه ای متعلق به سال 1900 قبل از ميلاد
مسيح در ناحيه سومر مربوط ميشود که در آن برنامه غذايي يک کودک نوشته شده و
در حال حاضر در موزه باستان شناسی استانبول نگهداری ميشود
.
طي دورانهاي مختلف تاريخ و از ديدگاه مذاهب گوناگون، رژيمهاي غذايي حائز اهميت
بسيار بوده و در بسياري از كتب مذهبي مطالبي در زمينة تغذيه در دوران بارداري،
شيردهي و روزه منعكس شده است. بقراط غالباً نصايح و توصيههايي در زمينة مصرف يا
عدم مصرف بعضي از غذاها به بيماران خود ميكرده است و اكثر پزشكان يونان باستان
رژيم درماني را به عنوان بخش مهمي از معالجة بيماريها بكار ميبردند.
زكرياي رازي كه از ديد عدة زيادي پدر علم تغذيه و رژيمهاي غذايي كودك شناخته شده
توصيههاي مختلفي در زمينة رژيمهاي غذايي دارد. همچنين در كتاب حفظ الصحه اثر اسرف
بن محمد در زمينة تغذيه و رژيم در دوران مختلف زندگي مطالبي سودمند عنوان شده است.
با وجود اهميت زياد اين رشته در حفظ سلامت انسان از گذشته تا حال داشته ، ولی تا
سالهای پايان جنگ جهانی اول هيچ سازمانی که رسما در اين زمينه فعالیت کند وجود
نداشت ، تا اينکه در سال 1917 نخستين انجمن مربوط به رژيم دانان توسط گروهی از
کارشناسان تغذيه آمريکا تاسيس شد . اين انجمن برای اولين بار مجله علمی رژيم شناسان
را در سال 1925 منتشر کرد . و به تدريج دامنه فعاليت خود را در زمينه مديريت خدمات
غذايی مراکز تغذيه توسعه داد .
فارغ التحصيلان اين رشته كه رژيمشناس (Dietition) ناميده
ميشوند ، بايد تمام اطلاعات و دانش خود را در راه کمک به برقراری وبهبود سلامت بشر
بکار گيرند .
اصطلاح رژيم درماني يا درمان با رژيم (Diet-therapy) به معناي استفاده از رژيم
غذايي نه فقط براي بيماران بلكه براي افراد سالم نيز ميباشد. بدين معني كه افراد
سالم نيز بايد به نوبة خود از رژيم غذايي مناسب استفاده كنند تا بدين وسيله از
ابتلا به سوءتغذيه مصون مانده و از سلامت كامل برخوردار شوند.
|
